Kaszel – jakie są jego rodzaje?

Kaszel jest reakcją odruchową na podrażnienie zakończeń nerwowych obecnych w błonie śluzowej wyścielającej górne drogi oddechowe. To częsty objaw chorobowy, który może towarzyszyć nie tylko zaburzeniom ze strony układu oddechowego. Obserwuje się go w przebiegu m.in.: alergii, przeziębienia, astmy, chorób nowotworowych płuc. Kaszel może mieć także charakter dobrowolny, gdy doszło do zakrztuszenia się. Wyróżnia się dwa główne rodzaje kaszlu – suchy i mokry. Pierwszy z nich to kaszel duszący, drugi zaś – produktywny. Odróżnienie rodzaju kaszlu to podstawa prawidłowej terapii. Każdy z nich wymaga bowiem innego podejścia.

Jak odróżnić kaszel suchy od mokrego? Odkrztuszanie wydzieliny

Podstawową różnicą występującą między kaszlem suchym i mokrym jest odkrztuszanie wydzieliny. W przypadku kaszlu suchego nie stwierdza się jej występowania. Do odkrztuszania wydzieliny dochodzi w kaszlu mokrym. Nazywa się ją fachowo plwociną. Może ona mieć różną konsystencję i kolor. Cechy te ułatwiają rozpoznanie przyczyny kaszlu mokrego. Przykładowo:

  • plwocina ropna w kolorze żółtym lub zielonym może towarzyszyć zakażeniu zatok przynosowych czy oskrzeli, a kiedy ma nieprzyjemny zapach, to istnieje podejrzenie infekcji bakteriami beztlenowymi,
  • śluzowa, gęsta, lepka, biała plwocina może być objawem przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) czy przewlekłego zapalenia oskrzeli,
  • przezroczysta, lepka plwocina może towarzyszyć astmie,
  • krwista plwocina może być objawem gruźlicy, rozstrzenia oskrzeli,
  • pienista wydzielina połączona z sinicą i dusznościami może wskazywać na obrzęk płuc w wyniku niewydolności serca.

W kaszlu mokrym pacjent odczuwa zaleganie plwociny w drogach oddechowych – oskrzelach, zatokach, gardle. Towarzyszyć temu może niesmak i nieprzyjemny zapach z ust.

Jak odróżnić suchy kaszel od mokrego? Napady kaszlu

Kolejną cechą pozwalającą odróżnić kaszel suchy od mokrego są napady kaszlu. W przypadku kaszlu suchego chory doświadcza częstego uczucia drażnienia w okolicach tchawicy (tzw. łaskotania czy drapania w gardle), które wywołuje napady duszącego kaszlu. Są one trudne do opanowania. Ich wystąpieniu sprzyjają m.in.: szybszy przepływ powietrza podczas mówienia, szybsze oddychanie podczas wysiłku fizycznego, gwałtowny śmiech, niska wilgotność powietrza. U chorego pojawiają się uporczywe pokasływanie, chrząkanie, a w ciężkich przypadkach nawet trudności z oddychaniem. Suchy kaszel występuje zarówno w dzień, jak i w nocy. Silny suchy kaszel może zbudzić ze snu. W wyniku częstego drażnienia okolicy gardła pojawia się ból podczas przełykania śliny czy pokarmu. W kaszlu mokrym obserwuje się mniejszą intensywność w porównaniu do kaszlu suchego. Kaszel produktywny w przebiegu infekcji dróg oddechowych nasila się w godzinach porannych. Związane jest to z gromadzeniem się po nocy wydzieliny w drogach oddechowych.

Jak rozróżnić kaszel suchy od mokrego? Dźwięk towarzyszący kaszlowi

Kaszel suchy z uwagi na towarzyszący mu charakterystyczny efekt dźwiękowy określany bywa pospolicie kaszlem „szczekającym” lub „krztuszącym”. Podczas kaszlenia słychać „głuche huczenie”. Kaszel ten jest męczący, ponieważ wiąże się z ciągłym napięciem mięśni oddechowych i brzucha. U osób zmagających się z kaszlem produktywnym, czyli mokrym, podczas oddechu można usłyszeć świszczenie, a nawet swego rodzaju „bulgotanie” w płucach. Odgłosy te związane są ze zwiększeniem ilości płynu powierzchniowego dróg oddechowych. Kaszel mokry jest też głębszy od kaszlu suchego – ma się uczucie, jakby kaszel wydobywał się z najdalszych zakątków organizmu.

Podsumowując…

Zanim zaczniesz łagodzić kaszel, właściwie rozpoznaj jego rodzaj. Oto główne różnice występujące między kaszlem suchym i mokrym:

  • obecność wydzieliny w przypadku kaszlu mokrego i jej brak w kaszlu suchym,
  • charakter napadowy w kaszlu suchym i łagodny w kaszlu mokrym,
  • pora większego nasilenia – po przebudzeniu w przypadku kaszlu mokrego i przez całą dobę w kaszlu suchym.

Jeśli w dalszym ciągu nie jesteś pewien, czy masz kaszel suchy czy mokry, zgłoś się do lekarza, który pomoże w ustaleniu podłoża powstania tego objawu. W międzyczasie możesz wspomagać się preparatami skutecznymi zarówno w kaszlu mokrym, jak i suchym. Przykładem jest syrop Ivex.